Glutenvrij in de supermarkt: wat "glutenvrij" wettelijk betekent

Glutenvrij in de supermarkt

Het glutenvrije schap is de afgelopen jaren fors gegroeid. Wat je daar koopt, is juridisch scherper omschreven dan de meeste mensen denken — en dat is precies de informatie die je nodig hebt.

Volgens de Maag Lever Darm Stichting heeft ongeveer 1 op de 100 mensen in Nederland coeliakie, en ligt het werkelijke aantal hoger omdat de klachten vaak niet worden herkend en de ziekte niet wordt vastgesteld.

Correctie, 28 augustus 2026. Hier stond eerder een tabel met het aantal glutenvrije producten per supermarktketen ("350+", "200+", "150+", "80+") en de conclusie dat Albert Heijn het breedste assortiment heeft. Die aantallen waren indicatief en niet te controleren; wij hebben geen assortimentstelling gedaan en geen keten om cijfers gevraagd. De tabel en die conclusie zijn verwijderd. De oude tekst staat in ons revisielogboek.

Medische informatie: dit artikel is geen medisch advies. Heb je coeliakie of een tarwe-allergie, overleg dan met je huisarts of diëtist en raadpleeg de Nederlandse Coeliakie Vereniging.

Wat "glutenvrij" wettelijk betekent

Dit is geen marketingterm maar een genormeerde aanduiding. De Nederlandse Coeliakie Vereniging vat de regels als volgt samen:

• "Glutenvrij" mag alleen op een product met minder dan 20 mg gluten per kilo.
• "Met zeer laag glutengehalte" is een aparte categorie: 20 tot 100 mg gluten per kilo. Dat is dus niet hetzelfde, en voor wie coeliakie heeft is dat verschil relevant.

Alles wat daarboven zit, mag de aanduiding niet voeren. Wat op de voorkant staat, is dus wél een gecontroleerde uitspraak — anders dan bij de meeste claims op verpakkingen.

Haver: de uitzondering die je moet kennen

Haver bevat van nature geen gluten, maar de Europese regelgeving rekent haver toch tot de glutenbevattende granen. De reden die de NCV geeft: bij haver die niet specifiek glutenvrij is geteeld, vindt standaard kruisbesmetting met tarwe plaats.

Praktisch betekent dat: haver alleen als er expliciet "glutenvrije haver" op staat. Gewone havermout uit het schap is geen veilige keuze bij coeliakie.

Het Crossed Grain-keurmerk

De doorgestreepte korenaar in een cirkel is het internationale keurmerk voor glutenvrije producten. Volgens de NCV mogen producenten die zich aan de AOECS-normen houden dit keurmerk voeren, en worden die producten regelmatig gecontroleerd door een onafhankelijke, gecertificeerde keuringsinstantie.

Het verschil met een kale "glutenvrij"-tekst op de verpakking is dus het toezicht: bij het keurmerk zit er een externe controle achter, bij de tekst alleen de wettelijke norm en de eigen borging van de fabrikant.

Etiketten lezen

• "Tarwevrij" is niet hetzelfde als glutenvrij. Gerst, rogge en spelt bevatten ook gluten.
• Zoek het Crossed Grain-keurmerk als je zekerheid wilt boven de wettelijke minimumnorm.
• Let op "kan sporen bevatten van". Dat is een waarschuwing over kruisbesmetting, relevant bij coeliakie.
• Vers en onbewerkt is van nature glutenvrij: groenten, fruit, vlees, vis, rijst, aardappelen en peulvruchten.

De categorieën in het schap

Brood is het lastigst glutenvrij te maken en droogt sneller uit: koop kleine verpakkingen of vries porties in.

Pasta op mais- of rijstbasis komt het dichtst bij het origineel. Let op de kooktijd: glutenvrije pasta wordt sneller papperig.

Koekjes en snacks vormen het snelst groeiende deel van het schap, met zowel gespecialiseerde merken als huismerkvarianten.

Welke keten het breedste aanbod heeft, verschilt per winkelgrootte en per periode, en wij hebben dat niet geteld. Voor gespecialiseerde producten — vooral brood en bakmixen — is een speciaalzaak of online winkel vaak completer.

Conclusie

Belangrijker dan de winkelkeuze is het etiket. "Glutenvrij" betekent minder dan 20 mg gluten per kilo; "zeer laag glutengehalte" is een andere, ruimere categorie; haver telt alleen mee als hij glutenvrij is geteeld; en het Crossed Grain-keurmerk voegt daar onafhankelijke controle aan toe. Op die vier punten kun je in het schap zelf beslissen.