Spirulina, chlorella en tarwegras: wat mag er eigenlijk beweerd worden?

"Superfood" is geen categorie

Spirulina, chlorella en tarwegras staan in smoothies, capsules en poeders, met beloften over "meer energie", "betere weerstand" en "ontgiften". Het woord dat die beloften draagt — superfood — heeft geen wettelijke betekenis. Iedereen mag het overal op zetten.

Het Voedingscentrum is er expliciet over: "Het Voedingscentrum is van mening dat er geen superfoods bestaan." De geclaimde gezondheidseffecten zijn volgens het Voedingscentrum over het algemeen onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd, en geen enkel voedingsmiddel levert alle essentiële voedingsstoffen.

Dat maakt deze producten niet waardeloos. Het betekent dat je ze moet beoordelen op wat er wél over vaststaat — en dat is een kortere lijst dan de verpakking suggereert.

Wat een fabrikant wettelijk mag beweren

Voor levensmiddelen en supplementen geldt Europese Verordening 1924/2006. De kern:

• Een gezondheidsclaim mag alleen worden gevoerd als hij in het EU-claimsregister staat, in de daar vastgelegde bewoording, bij de stof waarvoor hij geldt en boven de daar vereiste hoeveelheid.
• Claims over het voorkomen, behandelen of genezen van een ziekte zijn voor levensmiddelen verboden. Dat geldt ook voor suggestieve varianten.
• Een deel van de plantaardige ("botanische") claims valt onder overgangsrecht en staat al jaren on hold: die zijn nooit inhoudelijk door EFSA beoordeeld. Dat een claim in de handel te zien is, betekent dus niet dat hij is goedgekeurd.

Praktisch gevolg: claims als "ondersteunt je immuunsysteem" of "helpt ontgiften" op een pot algenpoeder zijn geen reclametaal maar juridische beweringen — en meestal zonder toegelaten basis. Toegelaten claims gaan over vitamines en mineralen, niet over de alg als geheel. Bevat een product een significante hoeveelheid ijzer, dan mag de daarbij horende toegelaten claim over ijzer worden gevoerd. Die claim gaat dan over het ijzer, niet over spirulina.

De drie producten

Spirulina

Een blauwgroene alg, gekweekt in zoetwater, verkocht als poeder of tablet. Wordt verhandeld als eiwitrijk product en als bron van ijzer en bèta-caroteen; de precieze gehalten verschillen per leverancier en staan op het etiket van het product dat je koopt.

Let op één ding dat vaak misgaat: de vitamine B12 in spirulina is grotendeels pseudo-B12, een vorm die het menselijk lichaam niet als B12 kan gebruiken. Spirulina is dus geen betrouwbare B12-bron voor wie geen dierlijke producten eet.

Chlorella

Een eencellige groene alg, meestal als tablet of poeder. Bevat chlorofyl, en afhankelijk van de kweek ijzer en vezels. De veelgehoorde claim dat chlorella zware metalen uit het lichaam verwijdert, is geen toegelaten gezondheidsclaim in het EU-register.

Tarwegras

Jonge scheuten van de tarweplant, geperst tot sap of gedroogd tot poeder. Bevat vitamines en mineralen in wisselende hoeveelheden. De bekende bewering dat tarwegras "dertig keer meer voedingsstoffen dan groente" bevat, is niet herleidbaar tot een controleerbare meting en komt in geen enkele officiële bron voor.

Over hoeveelheden

Wij noemen hier geen inname per dag. Een hoeveelheid voorschrijven is voedingsadvies, en dat hoort van je huisarts, apotheker of diëtist te komen — zeker bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een aandoening. De gebruiksaanwijzing van het specifieke product en het Voedingscentrum zijn de juiste vindplaatsen.

Waar dit op neerkomt

Groene poeders zijn geconcentreerde levensmiddelen. Ze kunnen een gevarieerd voedingspatroon aanvullen, en ze vervangen het niet. Wie ze koopt, koopt voedingsstoffen die ook in gewone groente zitten, in een duurdere en compactere vorm. Dat kan een prima afweging zijn — maar dan op basis van gemak, niet op basis van een gezondheidsbelofte die nergens is toegelaten.

Voor de aankoop zelf zijn dit de controleerbare punten: de ingrediëntendeclaratie, het herkomstland, of er een analyse op zware metalen beschikbaar is, en of het etiket claims voert die volgens het bovenstaande niet zijn toegestaan. Dat laatste zegt genoeg over de leverancier.

---

Geen medisch advies. Dit artikel is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk advies van een arts, apotheker of diëtist. Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding, heb je een aandoening of twijfel je over een supplement? Overleg dan eerst met je huisarts. Wettelijk toegestane gezondheidsclaims voor voedingsmiddelen en supplementen vind je in het EU-claimsregister; claims die daar niet in staan, mogen niet gevoerd worden.